Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Komunikaty

01.06.2020

Rozmowa z prof. dr hab. Jarosławem Dudką Przewodniczącym UKW na temat toczących się wyborów Rektora Uczelni

Fragment rozmowy z profesorem Jarosławem Dudką,
Przewodniczącym Uczelnianej Komisji Wyborczej UM w Lublinie,
na temat toczących się wyborów Rektora,
która ukaże się w kwartalniku uczelnianym Alma Mater

 

WM: Zawsze elekcja władz uczelni wzbudza niemałe emocje i zainteresowanie. Jednak trwające obecnie wybory wzbudzają zainteresowanie naszej społeczności akademickiej w sposób szczególny.

JD: Rzeczywiście. Jest tak zapewne z kilku powodów: po pierwsze nie pamiętam w naszej Uczelni wyborów, w których brałoby udział trzech pretendentów do stanowiska Rektora. Co więcej, tryb wyborów musieliśmy tak ukształtować, aby możliwa była ich kontynuacja w warunkach pandemii – mówię tutaj o wprowadzeniu trybu zdalnego głosowania, zdalnych posiedzeń Senatu i Uczelnianej Komisji Wyborczej (UKW). I wreszcie, co istotne - wybory prowadzimy po raz pierwszy w nowych realiach prawnych podyktowanych Ustawą 2.0.

 

 

WM: Różna interpretacja prawna Uczelni i Ministerstwa Zdrowia jest przyczyną powtórzenia szeregu czynności wyborczych. Czy może Pan przybliżyć ten temat?

JD: Spośród wielu zarzutów zgłoszonych do Ministerstwa Zdrowia tylko jeden stał się kontrowersyjny, a mianowicie § 23 pkt 32 naszego Statutu, z którego wynika, że do kompetencji Senatu należy zatwierdzanie kalendarza wyborczego. Kalendarz wyborczy został zatwierdzony przez Senat w dniu 22 stycznia 2020 r. Następnie, w obliczu pandemii, Senat zamroził czynności wyborcze wynikające z kalendarza i jednogłośnie upoważnił Uczelnianą Komisję Wyborcza, aby wspólnie z Przewodniczącym Senatu ustalili termin wznowienia czynności wyborczych. W tym punkcie opieraliśmy się również na zapisie § 23 naszego Statutu, który brzmi, cytuję: „Do kompetencji Senatu należą, w szczególności”, a więc kompetencje Senatu nie ograniczają się do wymienionych bezpośrednio w tym paragrafie i mogą być rozszerzone. Dlatego uznaliśmy, że delegowanie przez Senat na UKW kompetencji do wznowienia czynności wyborczych jest zgodne z prawem. Stanowiska tego nie podzielił minister zdrowia. Przyjęcie przez ministra za pozbawione podstawy prawnej delegowanie na UKW uprawnienia do odmrożenia kalendarza wyborczego skutkowało uznaniem za nieważne wszystkich później podjętych czynności wyborczych, w tym - z dnia 13 maja 2020 roku - w sprawie wyrażenia opinii o kandydatach na Rektora oraz z dnia 15 maja 2020 r. w sprawie wskazania kandydatów na Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Z tego też względu te czynności wyborcze muszą być powtórzone.

 

 

WM: Przepisy Ustawy 2.0 zmieniły dotychczasowy tryb powoływania rektora, a organy Uczelni otrzymały nowe kompetencje. Jaka jest rola Senatu w procesie wyborczym nowego Rektora?

JD: Krótko rzecz ujmując - czynności wyborcze przy wyborze Rektora przebiegają w sposób następujący. UKW przedstawia Senatowi wszystkie prawidłowo zgłoszone kandydatury, spełniające wymogi formalne. Rola Senatu w postępowaniu wyborczym jest niezwykle istotna. Senat opiniuje kandydatury na Rektora. Każda kandydatura, zarówno z pozytywną jak i negatywną opinią Senatu, jest przekazywana Radzie Uczelni. Jest to zupełnie nowy organ Uczelni wprowadzony Ustawą 2.0. Następnie Rada Uczelni spośród kandydatur zaopiniowanych przez Senat wskazuje kandydatów na Rektora. Kolegium Elektorów wybiera Rektora spośród kandydatów wskazanych przez Radę Uczelni.

 

 

WM: Czy przy powtórnym głosowaniu, które odbędzie się już wkrótce Senat może skreślić kandydata z listy?

JD: Procedura powtórzonego głosowania będzie identyczna jak przeprowadzona wcześniej. Nic się tutaj nie zmienia. Ale sprostowania wymaga fraza jakiej Pan użył: „Czy Senat może skreślić kandydata z listy”. Po pierwsze na tym etapie nie ma jeszcze kandydatów na Rektora. Taką listę kandydatów ustala później Rada Uczelni. Więc nie ma mowy o skreśleniu kandydata z listy. Na tym etapie należy raczej mówić o kandydatach na kandydatów, ja zatem używam dla rozróżnienia etapów procedury wyborczej określania kandydatura. Po drugie, Senat nie skreśla, lecz opiniuje kandydaturę – pozytywnie lub negatywnie.

 

 

WM: W jakiej formie Senat wyraża własną opinię?

JD: Senat wyraża opinię poprzez wynik głosowania, przy czym nie ma obowiązku wyrażania własnej opinii o kandydacie w formie laudacji, w przypadku opinii pozytywnej lub uzasadnienia pisemnego, w przypadku opinii negatywnej.

 

 

WM: Zatem, jakimi kryteriami kieruje się Senat podczas głosowania nad opinią?

Każdy z senatorów podejmuje autonomiczną decyzję w oparciu o własne przekonanie, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności dotyczące danej kandydatury, a opinię Senatu stanowi wynik przeprowadzonego głosowania. Warto podkreślić, że Konstytucja w art. 70 ust. 5 gwarantuje autonomię szkół wyższych. Udział Senatu w procesie wyłaniania kandydatów na stanowisko Rektora jest właśnie przejawem tej autonomii.

 

 

WM: Czy spełnienie warunków formalnych przez kandydata nie jest wystarczającą gwarancją pozytywnej opinii Senatu?

Absolutnie nie. Weryfikacją wymagań formalnych zajmuje się Uczelniana Komisja Wyborcza. Jeżeli kandydatura nie spełniłaby wymogów formalnych, UKW nie zgłosiłaby tej kandydatury do opiniowania przez Senat. Gdyby tylko same wymogi formalne miały decydować o konieczności zaopiniowania pozytywnego przez Senat, wówczas Senat w tym zakresie stałby się organem fasadowym, ponieważ musiałby każdą kandydaturę, która wpłynie z UKW, opiniować pozytywnie. Musimy zmienić sposób myślenia o Uczelni i przyzwyczaić się do tego, że zmieniły się przepisy, regulacje prawne. Uczelnie funkcjonują w nowej rzeczywistości, a tryb wyboru Rektora jest zupełnie inny niż dotychczas.

 

 

WM: Przejdźmy jeszcze do kompetencji Rady Uczelni, która wskazuje kandydatów na Rektora pod głosowanie Kolegium Elektorów. Jakimi kryteriami kieruje się Rada Uczelni podczas głosowania nad wskazaniem kandydatów?

JD: Identycznie jak w przypadku Senatu, każdy z członków Rady Uczelni podejmuje decyzję autonomicznie, wyrażając ją w głosowaniu tajnym. Na podstawie wyników głosowania Rada Uczelni wskazuje kandydatów na Rektora. Istnieje, rzecz jasna, możliwość, że kandydatura negatywnie zaopiniowana przez Senat uzyska aprobatę Rady, a w konsekwencji Rada Uczelni przedstawi taką kandydaturę jako kandydata na Rektora.

 

 

WM: Czy Rada Uczelni może więc skreślić kandydata?

JD: Rada Uczelni nie skreśla, lecz wskazuje lub nie wskazuje kandydata/kandydatów spośród wszystkich kandydatur opiniowanych przez Senat.

 

Warto jednak przypomnieć, że Senat Uczelni w dniu 13 maja 2020 r. sformułował rekomendację dla Rady Uczelni, aby nie wskazywała jako kandydata osoby, której kandydatura, uzyskała zarówno negatywną opinię Senatu, jak i nie otrzymała poparcia w głosowaniu Rady Uczelni. W przeciwnym razie sens opiniowania przez Senat i Radę Uczelni byłby wypaczony.

 

 

Rozmawiał: Włodzimierz Matysiak

Uczelnia

Kalendarz

Lipiec 2020