Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Struktura organizacyjna

Katedra i Zakład Botaniki Farmaceutycznej

Katedra i Zakład Botaniki Farmaceutycznej - logo
Ulica
ul. Chodźki 1 (Collegium Universum)
Miejscowość
Lublin
Kod pocztowy
20-093
Telefon
+48 81448 7060
Fax
+48 81448 7060

Kierownik

Imię i nazwisko
dr hab. n. farm. Renata Nowak
Stanowisko
Adiunkt dr hab.
E-mail
renata.nowak@umlub.pl
Telefon
+48 81448 7062
Nr pokoju
315

Informacje ogólne

Katedra Botaniki Farmaceutycznej została powołana w styczniu 1945 roku wraz z powstaniem Wydziału Farmaceutycznego. Pierwsze wykłady z botaniki farmaceutycznej prowadził ówczesny kierownik Zakładu Botaniki Ogólnej UMCS – prof. dr Piotr Wiśniewski.


Rozporządzeniem Ministra Oświaty z dnia 6 kwietnia 1946 roku kierownikiem katedry został prof. dr Władysław Matuszkiewicz, który przystąpił do organizowania Katedry w otrzymanych dwóch pomieszczeniach przy ul. Głowackiego 2.


1 października 1950 roku Rada Wydziału Farmaceutycznego powierzyła obowiązki prowadzenia Katedry dr Tadeuszowi Szynalowi, ówczesnemu adiunktowi Katedry Systematyki i Geografii Roślin UMCS. W sierpniu tego samego roku jednostka otrzymała własny lokal przy ul. Staszica 4, o powierzchni około 100 m2. Tym samym od roku akademickiego 1950/1951 rozpoczął się nowy etap funkcjonowania jednostki, we własnych pomieszczeniach i z pełną własną obsadą personalną (4 asystentów i kierownik).


W dniu 7 lutego 1952 roku dr Tadeusz Szynal otrzymał nominację na zastępcę profesora i kierownika Katedry Botaniki Farmaceutycznej. W tym czasie zgromadzono podstawowy księgozbiór i wyposażenie niezbędne do pracy dydaktycznej i naukowej. Rozpoczęto gromadzenie zbiorów zielnikowych do celów naukowych. W 1958 roku powierzchnia jednostki powiększyła się o nowe pomieszczenie (o powierzchni 58 m2) w suterynie budynku, które przeznaczono na salę ćwiczeń. W 1963 roku dr Tadeusz Szynal uzyskał stopień doktora habilitowanego na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UMCS, na podstawie pracy pt. „Ogólna i szczegółowa analiza florystyczno-ekologiczna zespołów roślinnych Nadleśnictwa Kosobudy na Roztoczu Środkowym”. 1 czerwca 1965 roku został mianowany na stanowisko docenta i kierownika Katedry Botaniki Farmaceutycznej. Pod merytoryczną opieką prof. dr hab. Stanisława Grzyckiego, kierownika Katedry Histologii i Embriologii Wydziału Lekarskiego AM w Lublinie, powstała w Katedrze pracownia histochemiczna. Na bazie pracowni w maju 1964 roku mgr Jadwiga Miłkowska, jako pierwsza spośród czterech starszych asystentów, uzyskała stopień doktora nauk przyrodniczych na podstawie pracy pt. „Histochemiczne i histofotometryczne badania białkowych grup SH i SS w merystema tycznych komórkach korzeni” (promotor prof. dr hab. Stanisław Grzycki). W maju 1965 roku stopień doktora nauk przyrodniczych uzyskali: mgr Mirosława Izdebska, na podstawie pracy „Zbiorowiska roślinne górnego odcinka doliny Wieprza ze szczególnym uwzględnieniem zbiorowisk łąkowych” i mgr Tadeusz Krzaczek na podstawie pracy „Badania geobotaniczne torfowisk południowej Lubelszczyzny”. W obu przypadkach promotorem był prof. dr hab. Józef Motyka – kierownik Katedry i Zakładu Systematyki i Geografii Roślin UMCS. W listopadzie 1966 roku mgr Kazimiera Grzycka uzyskała także stopień doktora nauk przyrodniczych na podstawie pracy pt. „Badania cytofotometryczne nad występowaniem jąder poliploidalnych w korzeniach Vicia faba L.” (promotor: prof. dr hab. Maria Olszewska – kierownik Katedry Cytologii Roślin UMCS). Przewody doktorskie były przeprowadzane na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UMCS. Pracownicy Katedry ze stopniem doktora zostali mianowani adiunktami. W ten sposób ukształtowała się po raz pierwszy w historii Katedry korzystna obsada personalna, która owocowała dorobkiem naukowym dającym realne perspektywy dalszego rozwoju. W 1973 roku na własne żądanie odeszła dr Mirosława Izdebska, a na jej miejsce został zatrudniony mgr Jan Chybowski, który w 1980 roku uzyskał stopień doktora nauk farmaceutycznych, na podstawie pracy pt. „Badania farmakobotaniczne Melittis melissophyllum M.” (promotor: doc. dr hab. Lucjan Świątek z Zakładu Biologii i Botaniki Wydziału Farmaceutycznego AM w Łodzi). W związku z reorganizacją uczelni od kwietnia 1972 roku Katedra została przemianowana na Zakład, który włączony był do nowo powstałego Instytutu Analizy i Technologii Farmaceutycznej. Z dniem 30 września 1976 roku doc. dr hab. Tadeusz Szynal przeszedł na emeryturę. Na zwolniony etat przyjęto mgr Annę Sokołowską- Woźniak. Kierownictwo Zakładu powierzono dr Tadeuszowi Krzaczkowi, który w 1977 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk farmaceutycznych, nadany mu przez Radę Wydziału Farmaceutycznego AM w Łodzi na podstawie pracy pt. „Badania farmakobotaniczne podgatunków Viscum album L”. Z dniem 1 marca 1979 roku został mianowany docentem, a w dniu 1 czerwca tegoż roku został powołany przez rektora na stanowisko kierownika zakładu.


W okresie tym zaszły dalsze zmiany w składzie osobowym pomocniczych pracowników. W roku 1981 dr Jan Chybowski przeszedł do innego zakładu, a w to miejsce przyjęto na stanowisko techniczne mgr Helenę Danutę Smolarz. Na emeryturę przeszły: w roku 1984 dr Jadwiga Miłkowska, a w roku 1989 dr Kazimiera Grzycka. Na zwolnione etaty zostały zatrudnione mgr Renata Nowak i mgr Anna Bogucka Kocka.


Odmłodzony skład osobowy Zakładu intensywnie pracował naukowo. W 1986 roku mgr Helena Danuta Smolarz na podstawie pracy pt. „Badania fitochemiczne Tragopogon orientalia L.” (promotor doc. dr hab. T. Krzaczek) uzyskała stopień doktora nauk farmaceutycznych. Mgr Anna Sokołowska-Woźniak doktoryzowała się w 1989 roku na podstawie pracy pt. „Badania farmakobotaniczne Alchemilla pastoralis Bus.” (promotor doc. dr hab. T. Krzaczek). W 1989 roku kierownik katedry otrzymał tytuł naukowy profesora. Następnie w 1993 roku mgr Renata Nowak obroniła dysertację doktorską pt. „Flawonoidy w liściach Rosa pomnifera Herrm.” (promotor  prof. dr hab. T. Krzaczek), a w roku 1997 stopień doktora nauk farmaceutycznych uzyskała mgr Anna Bogucka Kocka na podstawie rozprawy: „Badania farmakobotaniczne krajowych gatunków Heracleum L.” (promotor prof. dr hab. T. Krzaczek). W 1995 roku Zakład otrzymał dodatkowe pomieszczenie w niskim parterze, gdzie urządzono pracownię wysokosprawnej chromatografii cieczowej. W 2002 roku dr Helena Danuta Smolarz na podstawie dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej pt. „Związki fenolowe w wybranych gatunkach z rodzaju Polygonum” uzyskała stopień naukowy doktora habilitowanego nauk farmaceutycznych.


W 2003 roku Katedra i Zakład Botaniki Farmaceutycznej został przeniesiony do nowego budynku – Collegium Universum przy ul. Chodźki, zajmując pół kondygnacji trzeciego piętra. Od 1 lutego 2004 roku obsada personalna powiększyła się o etat asystenta, na który zatrudniono mgr Katarzynę Szewczyk, dotychczasową doktorantkę. W 2005 roku powstała pracownia biologiczna, wyposażona dzięki uzyskanemu grantowi KBN (Ocena działania przeciwnowotworowego związków polifenolowych z grup flawonoidów, stilbenów i antranoidów występujących w roślinach flory polskiej). W 2006 roku prof. dr hab. Tadeusz Krzaczek odszedł na emeryturę, a kierownikiem Katedry została dr hab. prof. UM Helena Danuta Smolarz. W tym samym roku mgr Magdalena Wegiera, dotychczasowa doktorantka, została zatrudniona na etat asystenta.


W 2007 roku dr Renata Nowak, na podstawie dorobku naukowego i rozprawy naukowej „Badania fitochemiczne wybranych gatunków z rodzaju Rosa L.”, uzyskała stopień naukowy doktora habilitowanego nauk farmaceutycznych, zaś mgr Katarzyna Szewczyk stopień dr n. farm. na podstawie pracy „Badania fitochemiczne Jovibarba sobolifera (Sims.) Opiz.” (promotor prof. dr hab. T. Krzaczek). W 2008 roku Katedra zyskała nowy etat asystenta, na którym został zatrudniony mgr Daniel Załuski. W 2008 roku mgr Magdalena Wegiera uzyskała stopień doktora („Analiza biologiczna i fitochemiczna wybranych gatunków z rodzaju Rumex L.”, promotor dr hab. Helena D. Smolarz) i w 2011 roku mgr Daniel Załuski („Ocena składu chemicznego i właściwości biologicznych wybranych gatunków roślin z rodzaju Eleutherococcus Maxim.”, promotor dr hab. Helena D. Smolarz). W tym okresie w ramach studiów doktoranckich stopień dr n. farm. uzyskały również: w 2006 roku mgr Ewa Medyńska („Badania fitochemiczne gatunków Rheum L.” uprawianych w Polsce, promotor dr hab. H. D. Smolarz), w 2007 roku mgr Monika Gawrońska-Grzywacz („Badania fitochemiczna Hieracium pilosella L.”, promotor prof. dr hab. T. Krzaczek), w 2011 roku Marta Olech („Analiza profili chemicznych ekstraktów z różnych organów Rosa rugosa Thunb. a ich aktywność biologiczna”, promotor dr hab. Renata Nowak). W 2011 roku dr Anna Bogucka-Kocka na podstawie dorobku naukowego i rozprawy naukowej „Ocena oddziaływania wybranych związków roślinnych na ekspresję genów regulujących proces apoptozy komórek nowotworowych linii hematopoetycznych człowieka” uzyskała stopień doktora habilitowanego, a dr hab. Helena Danuta Smolarz uzyskała tytuł profesora. W tym samym roku na własne żądanie odeszli z Zakładu dr Magdalena Wegiera i dr Daniel Załuski.


Od października 2012 roku rozpoczęła pracę na etacie asystenta dr Marta Olech. Nastąpiła zmiana na stanowisku kierownika Katedry i Zakładu Botaniki Farmaceutycznej, którym została dr hab. Renata Nowak.

 

Profil jednostki
Katedra i Zakład Botaniki Farmaceutycznej jest naukowo-dydaktyczną jednostką Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej w Lublinie, który od niedawna należy do jednych z najlepiej wyposażonych aparaturowo zakładów tego typu w Polsce. Stan ten jest głównie efektem udziału Katedry w rozwojowych programach unijnych oraz grantach naukowych. W dotychczasowej działalności naukowej pracowników Katedry i Zakładu Botaniki Farmaceutycznej można wyróżnić kilka wiodących trendów, związanych z tradycyjnym profilem aktywności naukowej. Są to badania fitochemiczne roślin leczniczych polegające na izolacji i oznaczaniu struktur związków biologicznie aktywnych oraz oznaczaniu ich zawartości, głównie w kontekście analizy chemotaksonomicznej, a także ostatnio również ich aktywności biologicznej, głównie przeciwnowotworowej i antyoksydacyjnej. W zakresie działalności dydaktycznej jednostki prowadzone są zajęcia z botaniki farmaceutycznej dla I roku farmacji oraz zajęcia kierunku lek roślinny dla II i III roku Farmacji oraz ćwiczenia magisterskie (ok. 10 prac magisterskich rocznie). Dużym sukcesem dydaktycznym jest nieprzerwana od ponad piętnastu lat działalność Studenckiego Koła Naukowego przy Katedrze, którego uczestnicy mogą się poszczycić licznymi sukcesami na konferencjach studenckich krajowych i zagranicznych. Ważnym kierunkiem aktywności zakładu jest również popularyzacja wiedzy w ramach współorganizowanych naukowych konferencji cyklicznych, projektów Festiwalu Nauki, współpracy z LTSF oraz prowadzonych wykładów otwartych.

 

Katedra i Zakład Botaniki Farmaceutycznej uczestniczy/ła w następujących projektach unijnych: 

  1. „Nowe kierunki dla kadr medycznych” Europejski Fundusz Społeczny – Program Operacyjny Kapitał Ludzki, Poddziałanie 4.1.1 Wzmocnienie potencjału dydaktycznego uczelni.
  2. „Wyposażenie innowacyjnych laboratoriów prowadzących badania nad nowymi lekami stosowanymi w terapii chorób cywilizacyjnych i nowotworowych” – Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013, Oś Priorytetowa i Nowoczesna Gospodarka, Działanie I.3 Wspieranie Innowacji.
  3. „Specjalizacja i Kompetencje – Program Rozwojowy Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 2010-2014”, Program Operacyjny Kapitał Ludzki, Poddziałanie 4.1.1 Wzmocnienie potencjału dydaktycznego uczelni, moduł IV: Szkolenia farmaceutyczne.

Uczelnia

Kalendarz

Grudzień 2017