Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Aktualności

14.11.2020

Światowy Dzień Cukrzycy

Światowy Dzień Cukrzycy jest obchodzony każdego roku w dniu 14 listopada.

 

Został ustanowiony w 1991 roku przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną oraz Światową Organizację Zdrowia.

 

Data wydarzenia nie jest przypadkowa – 14 listopada 1891 roku urodził się Frederick Banting, odkrywca insuliny, laureat Nagrody Nobla.

 

Celem Światowego Dnia Cukrzycy jest zwiększenie świadomości na temat przyczyn, objawów, sposobu leczenia i powikłań związanych z cukrzycą.

 

 

O chorobie tej rozmawialiśmy z prof. dr hab. Grzegorzem Dzidą z Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.
 

 

Cukrzyca to podstępna choroba – dlaczego?

Bo nie daje charakterystycznych objawów. W większości przypadków przebiega bezobjawowo już generując powikłania sercowo-naczyniowe.

 

Późno wykryta i źle leczona cukrzyca może doprowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych, a nawet do śmierci. Częstymi konsekwencjami nierozpoznanej i nieleczonej cukrzycy są np. zawały serca czy udary mózgu. Dopiero niedawno zdaliśmy sobie sprawę, że choroba ta skraca życie o kilka do kilkunastu lat. Współczesne leczenie cukrzycy to walka o „nadrobienie” tych potencjalnie straconych lat.

 

Czy cukrzyca jest już globalnym problemem?

WHO uznała cukrzycę za epidemię XXI wieku. To jedyna niezaraźliwa choroba, której rozmiar osiągnął skalę epidemiczną na świecie. Choroba ta dotyka obecnie około 500 mln ludzi na świecie.

 

W Polsce na rozpoznaną cukrzycę choruje ponad 2 mln dorosłych Polaków. Do tej statystyki należy dodać też przypadki cukrzycy dotychczas nierozpoznanej (ok. 30%), która jest nieleczona i powoduje przewlekle powikłania.

Ryzyko cukrzycy wzrasta wraz z wiekiem – co piąta osoba powyżej 65 roku życia jest chora na cukrzycę.

 

 

Co wpływa na ryzyko wystąpienia choroby?

Ryzyko wystąpienia cukrzycy związane jest w największym stopniu z czynnikami środowiskowymi – stylem odżywiania się oraz poziomem aktywności fizycznej. Trzeba wziąć też pod uwagę predyspozycje rodzinne oraz genetyczne.

Z pewnością nadmiar spożywanych kalorii oraz mała aktywność fizyczna są czynnikami ryzyka. Zmiana stylu życia pozwala zaś zapobiegać cukrzycy.

 

 

Jak rozpoznać pierwsze symptomy choroby? Jakie objawy sugerują, że należy rozpocząć diagnostykę cukrzycy?

Potrzebne jest aktywne poszukiwanie cukrzycy. Wszystkie osoby, które mają wspomniane czynniki ryzyka (cukrzyca w rodzinie, otyłość, nadciśnienie, zaburzenia lipidowe itp.) powinny mieć monitorowane stężenie glukozy na czczo, a jeżeli przekracza ono 100mg% konieczna jest dalsza diagnostyka (doustny test tolerancji glukozy tzw. „krzywa cukrowa”).

 

 

Jak leczyć cukrzycę?

Cukrzycy nie da się wyleczyć. Można zminimalizować jej destrukcyjne działanie poprzez odpowiednią dietę, styl życia i stosowanie leków.

 

Głównym celem leczenia cukrzycy jest zapobieganie rozwojowi jej przewlekłych powikłań.

 

Podstawą współczesnej diabetologii jest indywidualizacja terapii. Oznacza to, że schemat leczenia powinien być dostosowany do pacjenta, powinien odpowiadać na jego potrzeby zdrowotne oraz potrzeby związane ze stylem życia. Istotny jest oczywiście dobór odpowiedniego zestawu leków.

 

Nowe grupy leków nie tylko skutecznie obniżają stężenie glukozy we krwi, ale nie dają ryzyka niebezpiecznych dla życia niedocukrzeń i nie powodują przyrostu masy ciała. Zmniejszają również ryzyko śmiertelnych powikłań cukrzycy, wydłużają życie pacjentów. Niestety leki o tak udowodnionym działaniu są w Polsce refundowane w bardzo ograniczonych wskazaniach.

 

Kluczowym elementem leczenia cukrzycy jest samokontrola glikemii, a więc wykonywanie przez pacjenta regularnych oznaczeń stężenia glukozy we krwi przy użyciu glukometru oraz właściwej interpretacji uzyskanych wyników. Tutaj ogromną rolę odgrywa edukacja diabetologiczna, która powinna być systematyczna i prowadzona przez specjalistów.

 

Ważna jest również ścisła współpraca pacjenta z lekarzem.

 

 

Jakie wyzwania stawia cukrzyca?

Największe wyzwanie stanowi dla nas lekarzy wspomniana już indywidualizacja leczenia. Tylko zaakceptowana przez pacjenta strategia leczenia, dostosowana do jego stylu życia i rodzaju dominujących zaburzeń, ma szansę na powodzenie i poprawę jakości życia.

 

Niestety codzienność w Polsce znacznie ogranicza możliwości takiej indywidualizacji leczenia. Wynika to chociażby z braku dostępności nowych opcji terapeutycznych. Ograniczone zasady refundacji tych leków sprawiają, że większość pacjentów nie może pozwolić sobie na ich zakup. 

 

Największym zaś problemem pacjentów jest pogodzenie się z faktem choroby i świadomość, że cukrzyca jest schorzeniem przewlekłym i postępującym. Jest nieuleczalna i z biegiem lat wymaga intensyfikacji leczenia.

 

Od chorych na cukrzycę wymaga się dużej samodyscypliny oraz konieczności stosowania wskazówek dietetycznych, utrzymywania aktywności ruchowej, czy też systematycznej samokontroli stężenia glukozy we krwi.

 

 

Jak więc żyć z cukrzycą?

Jak żyć z cukrzycą? To jest pytanie. Trzeba o niej jak najwięcej wiedzieć. Twórca współczesnej diabetologii dr Elliott Joslin już w latach 30-tych ubiegłego wieku powiedział, że pacjent z cukrzycą, który wie więcej – żyje dłużej.

 

Z cukrzycą trzeba żyć normalnie jednak mając w pamięci fakt, że wszystkie nadużycia grożą poważniejszymi konsekwencjami w porównaniu do osób bez cukrzycy. Konieczne są pewne restrykcje dietetyczne (unikanie pokarmów o wysokim indeksie glikemicznym) i utrzymywanie aktywności fizycznej oraz stosowanie odpowiednio dobranych leków.

 

Ważne też jest optymistyczne podejście do życia bowiem depresja jest czynnikiem zdecydowanie pogarszającym przebieg i rokowanie w cukrzycy.

 

 

Prof. dr hab. Grzegorz Dzida był gościem programu TVP 3 „Poranek między Wisłą i Bugiem”,

w którym odpowiadał na pytania dziennikarzy dotyczące cukrzycy.

 

Początek materiału z udziałem Pana Profesora: ok. 01:00.

 

 

Biuro Promocji

 

Uczelnia

Kalendarz

Kwiecień 2021